Sağlıklı İlişki Evi(Devam)

Daha önceki yazımda Gottman’ın “Sağlıklı İlişki Evi’nin” ilk üç katını anlatmıştım. Bu ilk üç kat ilişkideki arkadaşlığın belirleyicisiydi. Şimdi de diğer katlardan devam edeceğim.

4.Olumlu Bakış Açısı

Evin bu katı aslında ilk üç katının sonucu oluşan bir yapı. İlk üç katı sağlıklı olan eşler otomatik olarak bu katı da başarıyla geçiyor. Her ilişkide çatışma olur. Sağlıklı ilişkilerde çatışmaların sonucu tatlıya bağlanabilir. Sağlıksız ilişkilerde ise, her çatışma ilişkiye biraz daha zarar verir. Çiftte “Pozitif Duygulanımın Baskın” olması, tartışma esnasında birbirini anlamasına ve birbirine yardım etmek istemesine olanak sağlar. İlk üç kat sağlıklı değilse çiftimizin birbirine karşı “Negatif Duygulanımı Baskındır”. Birbirlerine verdikleri her mesaj negatif algılanır. Bir süre sonra sohbet edememeye başlarlar. Çatışmaların şiddeti her geçen gün artar. Birbirlerine tahammül edememeye başlarlar. Tartışma sırasında karşı tarafı anlamak değil, içindeki öfkeyi kusmak ve karşı tarafa zarar vermek ilk amaçtır. Bu yüzden ilk üç kat çok önemlidir. Arkadaşlığı kurmadan çatışmaları çözüp ilişkiyi iyileştiremeyiz.

5.Çatışmayı Yönetme

Çiftin arkadaşlığı sağlıklı bir şekilde kurulduysa, sıra çatışmayı yönetmeye gelmiştir. Her ilişkide “çözülebilir”  ve  “çözülemeyen kronik sorunlar” vardır. Bir de çifte kişisel olarak baktığımızda onları özellikle tetikleyen bazı durumlar vardır. Bu kişisel tetiklenmeler onların geçmiş yaşantılarından gelir. İnsanlar bazı konularda hassastır ve tepkiseldir. Öncelikle iki kişinin de bu kişisel hassaslıkları saptanmalı ve bunların çiftin ilişkisi ile alakalı olmayan kişisel konular olduğu anlatılmalıdır. Bu durumlarda karşı tarafa nasıl yaklaşılması gerektiği konuşulabilir. Çift birbirine karşı olumlu duygulanıma sahipse bu kişisel sorunların temelini görecek ve sonraki süreçte daha anlayışlı yaklaşacaktır. Çözülebilir sorunlar ise; daha sonra ayrıntılandıracağım “Yumuşatılmış Başlangıç, Etkiyi Kabul Etme, Onarma ve Uzlaşma yöntemleri ile çözülebilir.

Çatışma sırasında pozitif duygular “ilgi, şefkat, espri, empati, heyecan, yumuşama” çok önemlidir. Sorunun çözümünden ziyade çiftin arasında pozitif duyguların olup olmaması dikkate alınır. Çatışma sırasında fizyolojik sakinleşme de çok önemlidir. Çatışmalar insan vücudunda bazı hormonların artmasına ve nabzın yükselmesine sebep olur ve o sırada fizyolojik olarak karşı tarafı anlamamız imkansızdır. Bu yüzden sakinleşme tartışma sırasındaki en önemli nokta olabilir. Yirmi dakika bekleyip sonra konuşmak çift için faydalı olacaktır.

6.Hayalleri Gerçekleştirmek

Bu kattan itibaren “Pozitif Duygusal Bağlantı” oluşturma çabasından bahsedeceğiz. Çiftlerin sevgi, aşk, tutku gibi duygularla adlandırdığı büyülü bir dünya var. Bazen ilk görüşte olur, bazen zamanla ve pozitif duyguların temelini oluşturur. Ancak yeterli değildir. Negatif duygulanımı azaltmak için çabaladığımız gibi pozitif duygulanımı da arttırmak ve korumak için çabalamalıyız.  Pozitif duygulanımı arttırmak; oyunu, eğlenceyi, keşfi, macerayı gerekli kılar. Çiftin bilinçli bir çaba ile ilişkiyi süslemesi gerekir. Burada ilişkiye kattığımız her şey bize misli ile geri dönen duygular getirir.

Karşı tarafın hayallerini bilmek, gerçekleştirmesine yardım etmek, birlikte yeni hayaller kurmak önemlidir. İlişki ne kadar oyun, eğlence, neşe, hayal, keşif ve plan içeriyorsa kalitesi ve olumlu duygulanımı o kadar artar. İnsanlar genelde bu kısma ne gerek var gözü ile bakabiliyor. Yoğun hayat temposu ile unutabiliyor. Cepte mantığı ile çabayı bırakabiliyor. Geleneksel evlilik motifindeki çizgiden gidip vizyonunu genişletemeyebiliyor. Bunlarda zamanla pozitif duygulanımın sönmesine sebep olabiliyor. İyi bir ilişki bu alanda da çaba istiyor. Güzel şeyleri çoğaltmak, yaşatmak istiyor.

Gotmman’n güçlü ilişki evinin ilk altı katını işledik. Önce arkadaşlığı kurduk, sonra pozitif duygulanımı baskın kılmaya çalıştık, en son da pozitif duygulanımı daimi yapmak için uğraştık. Evin sadece çatısı kaldı. “Ortak Anlam Yaratmak” olarak adlandırdığımız son katı bir sonraki yazıda paylaşacağım.

Bir cevap yazın